O Kamilu, który patrzy rękami

Tomasz Małkowski, O Kamilu, który patrzy rękami, ilustr. Joanna Rusinek, Wydawnictwo Adamada, Gdańsk 2017

Pięcioletni Kamil jest niewidomy. Nie wie, jak wyglądają jego mama, tata, starsza siostra Zuzia ani cały świat. Nie znaczy to jednak, że jego życie jest nudne czy pozbawione radości. Przeciwnie, Kamil żyje jak każdy inny pięciolatek.

Wojna z dziadkiem

Robert Kimmel Smith, Wojna z dziadkiem, Dwukropek, Warszawa 2018

„– Może to właśnie tak zaczynają się wojny, a potem trwają i trwają – powiedziałem. – Wróg wyrządza ci jakąś krzywdę, więc ty robisz mu coś gorszego. Wtedy on się odgrywa, a potem ty, wszystko robi się coraz poważniejsze i podlejsze, aż w końcu ktoś zrzuca bombę. Czy nie tak to wygląda? – Mniej więcej właśnie tak – zgodził się ze mną”.

Dziewczynki latają wysoko

Raquel Diaz Reguera, Dziewczynki latają wysoko, Wydawnictwo Debit, Katowice 2018

Trzy dziewczynki, trzy marzenia. Lekka jak piórko Amelia chce być najlepszą pilotką na świecie, małomówna Helena pragnie zostać wielką pisarką, a „okrągła jak kropka nad i” Martyna marzy o karierze skrzypaczki.

Z Bożej łaski Jadwiga, król

Zuzanna Orlińska, Z Bożej łaski Jadwiga, król, Wydawnictwo Literatura, Łódź 2017

Napisanie książki bazującej na losach znanej postaci nie jest łatwym zadaniem, zwłaszcza gdy postać ta żyła w odległych czasach, z których nie zachowało się wiele przekazów. Zuzanna Orlińska wywiązała się z tego zadania doskonale.

Uśmiech

Cezary Harasimowicz, Uśmiech, ilustr. Joanna Rusinek, Wydawnictwo Zielona Sowa, Warszawa 2017

Dziewczynka na okładce doskonale ilustruje pełny tytuł książki: Niezwykle przygody Tekli, która obraziła się na… uśmiech. Chmurne czoło przykrywa grzywka, spod niej spoglądają duże czarne oczy, usta zaciskają się w krótką, wąską kreskę, ręce krzyżują na piersiach.

Utrapienie Królika

Julian Gough, Jim Field, Królik i Misia. Utrapienie Królika, Wydawnictwo Zielona Sowa, Warszawa 2017

„Jak dobrze mieć sąsiada. On wiosną się uśmiechnie. Jesienią zagada…” zachwalały Alibabki. Królik raczej by się z nimi nie zgodził. Jego sąsiadem został Dzięcioł. Zamiast zagadać, wali dziobem w drzewo i wnerwia Królika, który i tak jest już wkurzony, bo Misia chrapie, a Żółw niepotrzebnie wlazł do jego norki.

Dom nie z tej ziemi

Małgorzata Strękowska-Zaremba, Dom nie z tej ziemi, ilustr. Daniel de Latour, Wydawnictwo Nasza Księgarnia, Warszawa 2017

Na pierwszy rzut oka dom wyglądał zwyczajnie. Był „nowy i dość ładny, jak wszystkie nowe domy na nowym osiedlu. Może nawet ładniejszy”. Miał żółte ściany, dach przykryty brązową dachówką i dwa kominy.

Świńska książeczka o tym, skąd się biorą prosiaczki

Aleksandra Cieślak, Świńska książeczka o tym, skąd się biorą prosiaczki, Wydawnictwo Bona, Warszawa 2017

Wyraz „świński” ma dwa zaznaczenia. Pierwsze to „odnoszący się do świni – zwierzęcia domowego”, drugie to „mówiący nieprzyzwoicie na temat seksu”. Oba oddają treść malutkiej książeczki napisanej i zilustrowanej przez Aleksandrę Cieślak, ale nie do końca. Po pierwsze, świnia jest tylko jedna, bo obok niej występuje dzik. Po drugie, o sprawach seksu autorka nie pisze nieprzyzwoicie, lecz prawdziwie i dowcipnie.

Sznurek

Adam Lang, Sznurek, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2017

Zdarza się, że gdy lato jest kiepskie, bociany wyrzucają z gniazda najsłabsze pisklę. Stary bocian chwyta takiego nieszczęśnika w dziób, kołysze nim na boki i jak kulomiotacz ciska w powietrze. Bocianek ląduje na ziemi, jego rodzeństwo spokojnie siedzi w gnieździe, a rodzic-oprawca jak gdyby nigdy nic zaczyna czyścić sobie pióra.

Różowa walizka

Susie Morgenstern, Różowa walizka, ilustr. Serge Bloch, Wydawnictwo Adamada, Gdańsk 2017

Gdy rodzi się upragniony dzidziuś, zbiegają się krewni i przyjaciele, wszyscy z prezentami. Nie inaczej było u Beniamina. Dziecinny pokoik chłopczyka zapełnił się mebelkami, zabawkami, śpiochami, pojawił się koń na biegunach, a nawet huśtawka – wszystko nowe i markowe.

Moje cudowne dzieciństwo w Aleppo

Grzegorz Gortat, Moje cudowne dzieciństwo w Aleppo, ilustr. Marianna Sztyma, wydawnictwo Bajka, Warszawa 2017
 
Czy dzieciństwo w Aleppo może być cudowne? W mieście, na które od lat spadają bomby, zamieniając w gruzy domy, sklepy, szkoły i szpitale? W tych gruzach koczują ludzie, bez światła, ogrzewania, wody. Zbiegają do piwnic, gdy nadciągają samoloty, chyłkiem przemykają się aleją snajperów, chowają swoich zmarłych zawiniętych w białe, płócienne prześcieradła, pogrążeni w rozpaczy tracą zmysły. 
 

Lolek

Adam Wajrak, Lolek, ilustr., Mariusz Andryszczyk, Wydawnictwo Agora, Warszawa 2017

Biegnij, Lolek! Biegnij!
Lolek to pies, łaciaty kundel, którego życie upływa w biegu. 

Dzieci z Leszczynowej Górki

Maria Kownacka, Zofia Malicka, Dzieci z Leszczynowej Górki, wydanie stare i nowe. 
 
„Dzieci z Leszczynowej Górki” – treści tej książki zapewne nikomu nie trzeba przedstawiać, chociaż, jeśli ktoś zna dawne wydanie i sięgnie po nowe, może się zdziwić.

Na Giewont się patrzy

Barbara Caillot Dubus, Aleksandra Karkowska, Na Giewont się patrzy, Oficyna Wydawnicza Oryginały, Warszawa 2016
 
Na Giewont się patrzy, Giewont się podziwia. Każdy, kto choć raz zobaczył jego dumny profil, nigdy go nie zapomni. 

Praktyczny pan

Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Praktyczny pan, ilustr. Adam Pękalski, Wydawnictwo Bajka, Warszawa 2016
 
W schludnym mieszkaniu z widokiem na Pałac Kultury są proste funkcjonalne meble, na regale stoją równo ułożone segregatory, na ścianach wiszą obrazy z geometrycznymi wzorami.

Józef Wilkoń - ilustrator książek dla dzieci

Decyzją redakcji „Magazynu Literackiego Książki” nagrodę Człowiek Roku 2016 otrzymał Józef Wilkoń, światowej sławy malarz, rzeźbiarz, twórca plakatów i scenografii teatralnych oraz ilustrator książek, również tych dla dzieci. 

Szary

Monika Błądek, Szary, Nasza Księgarnia, Warszawa 2016
 
„Całe życie to historia z haczykiem” twierdzi Szamil i ma rację. Na ten haczyk nadziany jest bagaż, a w nim wychowanie, jakie odebraliśmy, tradycje, które nam przekazano, religia, życiowe doświadczenia, słowem – wszystko, co warunkuje nasz sposób myślenia i zachowania.  

Koniec świata nr 13

Katarzyna Ryrych, Koniec świata nr 13, ilustr. Katarzyna Kołodziej, Wydawnictwo Literatura, Łódź 2016
 
Znane przysłowie mówi: „Niedaleko pada jabłko od jabłoni”. W tym przypadku jabłko potoczyło się bardzo daleko. Przynajmniej na pierwszy rzut oka. 

Zielone martensy

Joanna Jagiełło, Zielone martensy, Wydawnictwo Nasza Księgarnia, Warszawa 2016

Czasami odnoszę wrażenie, że polscy autorzy boją się, że już niczego więcej nie napiszą, a jeśli napiszą, to nikt nie zechce im tego wydać, i dlatego pakują do jednej książki wszystkie pomysły, jakie tylko wpadną im do głowy. O ile takie myślenie nie dziwi w przypadku debiutantów, o tyle zastanawia u znanych autorów, do których niewątpliwie należy Joanna Jagiełło.

Pięć sprytnych kun

Justyna Bednarek, Pięć sprytnych kun, ilustr. Daniel de Latour, Poradnia K, Warszawa 2016
 
Nie od dziś wiadomo, że media kłamią. Naoczni świadkowie puszczają wodze fantazji, dziennikarze – z niedbalstwa lub w poszukiwaniu sensacji – przeinaczają fakty i w rezultacie powstaje artykuł, któremu daleko do prawdy. Nie inaczej było w przypadku pięciu sprytnych kun opisanych w „Dzienniku Popołudniowym”. 

Mówcie mi Bezprym

Grażyna Bąkiewicz, Mówcie mi Bezprym, Wydawnictwo Literatura, Łódź 2016 
 
Bezprym – pierworodny syn Bolesława Chrobrego, który wbrew panującemu zwyczajowi nie został następcą ojca. Dlaczego nie zasiadł po nim na tronie? Tego nie wiemy. 
 

Wędrówka Nabu

Jarosław Mikołajewski, Wędrówka Nabu, ilustr. Joanna Rusinek, Wydawnictwo Austeria, Kraków 2016

„Połowa tłumu wskazywała domy, połowa morze. A raczej nie wskazywała, tylko wskazuje, Teraz. Bo to jest właśnie ta chwila. Kiedy minie ta właśnie chwila, Nabu pójdzie się ogrzać i wypocząć. Albo znów wejdzie do wody”. Tak kończy się książka Wędrówka Nabu.

Więcej niż klub

Paweł Beręsewicz, Więcej niż klub, Wydawnictwo Literatura, Łódź 2016
 
Ostatnia piłka trafiła do bramki, sędzia odgwizdał koniec meczu. Euro 2016 przeszło do historii. Piłkarze pojechali na zasłużony odpoczynek. Wygrzewają się w tropikach i nawet przez myśl im nie przejdzie, że gdzieś w Polsce, w jakiejś Pięknogórze, rosną ich następcy.   

Księżniczka w papierowej torbie

Robert Munsch, Księżniczka w papierowej torbie, ilustr. Michael Martchenko, Fundacja Feminoteka, Warszawa 2012

W bajkach zazwyczaj jest tak: byli sobie książę i księżniczka. Zły smok porwał księżniczkę, dzielny książę pokonał go i księżniczkę uratował, a potem oboje żyli długo i szczęśliwie. W tej bajce jest inaczej. 

Przygody Wilka

Orianne Lallemand, seria Przygody Wilka, ilustr. Éléonore Thuillier, przeł. Iwona Janczy, Wydawnictwo Adamada, Gdańsk 2015
 
Cztery krótkie, zabawne historyjki o Wilku, który bał się własnego cienia, chciał zmienić kolor, trafił do Baśniowego Lasu i obchodził urodziny. 
 

Podróż Srebrnego

Agnieszka Ginko, Podróż Srebrnego, ilustr. Marianna Jagoda-Mioduszewska, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014
 
Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej. Tę prawdę, starą jak świat, znamy wszyscy, ale i tak każdy woli przekonać się o niej na własnej skórze. Nie inaczej Srebrny – mały lis polarny. Znudzony życiem na Grenlandii, wyrusza na poszukiwanie ciekawszego miejsca. 

Myszka

Dorota Gellner, Myszka, ilustr. Dobrosława Rurańska, Wydawnictwo Bajka, Warszawa 2016
 
Wpadła mi w ręce niewielka książeczka z myszką na okładce. Zajrzałam do środka i zdziwiłam się: ileż emocji kłębi się w małym mysim ciałku! 
 

Kasieńka

Sarah Crossan, Kasieńka, przeł. Katarzyna Domańska, Wydawnictwo Dwie Siostry, Warszawa 2015
 
Dobrze jest mieć w życiu pasję: wypełni wolny czas, odpędzi czarne myśli, pozwoli poznać ludzi, z którymi można ją dzielić, a nawet – jak w przypadku Kasieńki – pomoże utrzeć nosa prześladowcom.
 

Kim jest ślimak Sam?

Maria Pawłowska, Jakub Szamałek, Kim jest ślimak Sam?, ilustr. Katarzyna Bogucka, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2015
 
„Dochodziła północ, […] za oknem szalała burza – i to taka, której baliby się nawet dorośli”, co dopiero mały ślimak Sam. Powinien porządnie się wyspać, bo nazajutrz czeka go pierwszy dzień w szkole. Tymczasem leży i nawet nie przypuszcza, że niedługo równie wielka burza rozpęta się w jego życiu. 

Sanatorium

Dorota Gellner, Sanatorium, ilustr. Adam Pękalski, Wydawnictwo Bajka, Warszawa 2015
 
Autorzy od lat oswajają dzieci z dolegliwościami wieku podeszłego. Pojawiają się książki o chorobie, niepełnosprawności, śmierci. Chory, otoczony wianuszkiem krewnych, leży na szpitalnym łóżku, trafia do domu opieki, traci kontakt z najbliższymi, wreszcie odchodzi. Są to sprawy ważne, trudne, niemal dla wszystkich z nas nieuchronne.